Những kỷ niệm khó quên với
Ðức Cha Phêrô Nguyễn Văn Nho

Ðức Cha ơi! thế là chúng con mất Cha thật rồi, nhưng trong niềm tin, chúng con tin Ðức Cha đang ở bên chúng con và những lời nói của Ðức Cha chúng con xin ghi lại để làm bằng chứng và cũng là bài học khôi hài nhưng khó quên Ðức Cha muốn chỉ vẽ cho chúng con.

Những lần gặp Ðức Cha, Ðức Cha đều khuyên chúng con: Hãy yêu thích và huấn luyện cho mình cũng như các em dấn thân vào vùng sâu, vùng xa. Khi chúng con tỏ ra đáp ứng thì nét mặt của Ðức Cha tỏ ra rất vui, không những thế Ðức Cha còn tạo điều kiện cho chúng con có những mãnh đất ở vùng sâu, vùng xa. Chúng con đã đáp ứng được sự vui thích của Ðức Cha, Ðức Cha đã hài lòng. Sự hài lòng này Ðức Cha không nói với chúng con, nhưng nói với một người thân của Ðức Cha, giờ Ðức Cha ra đi họ mới nói lại. Cha rất thương dòng chúng con vì nhận thấy chúng con đơn sơ, vui vẻ, chăm chỉ chịu khó làm việc trên mãnh đất cằn cỗi.

Không những Ðức Cha để ý đến vùng sâu, vùng xa, mà từ ngày có ý hướng dẫn chúng con phát triển thêm những điểm truyền giáo mới để có dịp phục vụ những người nghèo khác trên khắp mọi nơi, hễ mỗi lần gặp, Cha đều thúc giục chúng con cắt cử người và lo thủ tục giấy tờ càng nhanh càng tốt.

Ðức Cha còn nhắn nhủ lớp Chuẩn Viện dòng Mến Thánh Giá Nha Trang trong tập nội san: "Ðến với Giêsu", "Chúng con là những Chuẩn Viện, hãy hăng say dấn thân, cố gắng tạo cho mình một đời sống siêu nhiên sâu xa, một cuộc gặp gỡ thật thân tình với Chúa Kitô, một niềm vui vì được trở nên Chúa Kitô". Cha mong ước mỗi chuẩn viện, nữ tu Mến Thánh Giá có thể nói được như Thánh nữ Têrêxa Avila. "Từ nay con sống là sống cho tình yêu, và dẫu cho con chết là chết cho tình yêu".

Ðức Cha ơi! Có phải vì Cha thương chúng con, Thiên Chúa cũng biết Ngài đã tạo dịp cho Cha con ta được gặp nhau trong hai ngày học hỏi về hội nhập văn hoá và ngày ra về chúng con cùng được đi xe với Ðức Cha. Trên xe chúng con đã cảm nghiệm đó là chuyến đi lịch sử mà không ngờ hôm nay đã trở thành hiện thực. Một chuyến đi không bao giờ quên đã in sâu vào trái tim chúng con, có phải là chuyến đi biệt ly không Ðức Cha? Chúng con chỉ ngậm ngùi nhắc và ghi lại những lời Ðức Cha đã để lại cho chúng con.

Sáng ngày 14/05/2003 khi được gặp chúng con, Ðức Cha liền hỏi chúng con có đi đủ với số giấy họ mời không, chúng con trả lời có. Khi đó nét mặt của Ðức Cha rất vui và nói: "tốt". Tiếp đó ăn trưa tự phục vụ lấy, Ðức Cha cũng khiêm nhường vui vẻ đến lấy dĩa và gắp thức ăn như mọi người. Khi đó chúng con vây chung quanh Ðức Cha và hỏi Ðức Cha có thích ăn như vậy không? Cha đã trả lời ăn như vậy rất thích, mình có ăn nhiều không ai biết, tự lấy cái gì mình thích mà ăn và Cha còn nói có lẽ bữa sau lễ khấn cũng nên làm vậy. Tiếp đó Cha hỏi chúng con thứ sáu về đi bằng xe gì, nghe Cha Cần nói chúng con đi cùng xe Cha bảy người phải không? Sự thật ra chúng con rất ngại vì thấy số người đông. Ðức Cha đã nói lại đừng quá mười người thôi, chứ bảy người chật chật cũng được, chúng con rất cảm động. Thế là chiều 15/05/2003 Ðức Cha bảo chúng con ở Nguyễn Bỉnh Khiêm, sáng 16/05/2003 Cha đến đón về. Chúng con rất sung sướng lúc đó chị Tổng phụ trách, chị Tổng quản lý, chị phụ trách cộng đoàn Bùi Ðình Túy, chị phụ trách cộng đoàn Hàn Thuyên đều đồng thanh mời hai Ðức Cha và các cha đến ăn sáng tại cộng đoàn Bùi Ðình Túy - Saigon và trên đường về ăn trưa tại cộng đoàn Hàn Thuyên. Hai Ðức Cha đã đến như lời chúng con kính mời.

Thế là vào lúc 6 giờ hai Ðức Cha và các Cha đã đến điểm tâm, ra đi Ðức Cha rất hài lòng và sung sướng thay cho chúng con được có nhà ở thành phố như vậy là quá ngon.

Xe bắt đầu chuyển bánh, Ðức Cha bắt đầu pha tếu: "đến nhà chúng nó cho ta ăn một tô phở to như cái thuyền, lại bắt ăn bánh trái, bây giờ bụng to quần chật". Xe đến gặp cái cầu xây cất có đăng trên báo thiếu sót về xây cất, nên Ðức Cha bảo: "làm cái gì cũng phải có đầu óc chứ chỉ làm bằng cái bụng thì khó thành công". Tiếp đó Cha khuyên: "ai đi Tây thì nên dùng chữ "I do theo" nghĩa là đừng làm theo ý mình, cứ thấy ai làm thì làm theo vì có những cái ta không hiểu được, nên cứ làm theo là bảo đảm."

Khi đến Long Khánh Ðức Cha bảo lần một tràng hạt xin cho Ðức Mẹ, trong khi lần hạt Ðức Cha có ngủ, sau đó chúng con cười nên Ðức Cha bảo "khi sống cần có Ðức Tin, Ðức Cậy, Ðức Mến còn khi chết chỉ cần Ðức Mến thôi." Vậy tất cả các bạn vừa họp và đố cả Ðức Cha chính và mọi người trong xe "bạn nào được vào Thiên Ðàng?" Mọi người đua nhau cười, chưa kịp trả lời thì Ðức Cha liền nói: "chỉ có ban Ðức Cha là vào Thiên Ðàng thôi." Cha Bút liền hỏi: "sao mà Ðức Cha vào một mình." Ðức Cha trả lời: "trong tất cả các ban: ban truyền giáo, phụng vụ, xã hội chỉ có ban Thánh nhạc là được vào Thiên đàng, vì trên Thiên Ðàng, Thiên Thần và mọi người đều hát". Chị phụ trách cộng đoàn Hàn Huyên nói: "như vậy Ðức Cha là Chủ Tịch nên phải học đánh nhịp mà đánh." Ðức Cha trả lời: "trên thiên đàng không cần đánh nhịp. Thánh Phêrô mở cửa ai vào được thì đua nhau mà hát". Tiếp đó nói đến chuyện ký giấy giúp viện trợ. Ðức Cha nói: " Xin mà có chữ ký của Ðức Cha là bảo đảm vì Cha có Cha Bút". Tất cả các giấy tờ mà không có cha Bút thì không ai làm gì được, ở đâu không có Cha Bút là chịu". Tiếp đó, Ðức Cha bày cho chị Tổng, trước khi bày Cha kể chuyện Ðức Tổng Bình: "Ngài bị nặng tai, khi có chuyện gì Ngài muốn nghe, Ngài cố nghiêng tai để nghe, còn khi chuyện gì Ngài không muốn nghe Ngài cứ hỏi cái gì, cái gì tôi nghe không rõ. Vì thế chị Tổng mình khi các chị nói chuyện gì thì nghe, còn khi xin tiền thì nói cái gì cái gì, chị nghe không rõ", rồi cả xe cười ồ lên. Ðức Cha lại tiếp tục chỉ vẽ "khi nào đến gặp đức Cha hay xin ai điều gì, đến đừng xin liền, nhưng hãy đưa quà rồi hỏi thăm nói chuyện. Sau đó xin phép ra về, khi đứng dậy chào về mới xin và hãy nói rằng: nãy giờ nghe nói chuyện và hỏi thăm con quên trình bày điều này giờ con xin phép nói ra. Lúc đó khó mà từ chối. Ðiều đó bảo đảm 100% được." Tiếp đó chị đặc trách Chuẩn Viện đố Ðức Cha "khi người ta chết thì người ta làm gì", Ðức Cha trả lời: "thì người ta tắt thở chớ làm gì." Ðúng ra câu trả lời phải là: "người ta nằm yên." Ðức Cha lại đố tiếp: "con gì chết mà còn cựa quậy?" Tất cả đều trả lời là "con lăng quăng". Ðức Cha nói "đó là con gà trống. Bởi vì gà trống có "cựa"."

Khi đến cộng đoàn Hàn Thuyên xe vừa dừng, Ðức Cha lại chỉ cho chúng con: "Khi xe dừng đừng vội xuống ngay, vì hai khí hậu khác nhau nên dễ bị mệt, nên ngồi một lúc rồi mới xuống." Các chị ở cộng đoàn đón tiếp rất niềm nở và vui vẻ. Hai Ðức Cha và mọi người dùng cơm trưa tại đó. Bữa ăn đơn giản, nhưng thân tình đầm ấm vui vẻ cho dù mệt nhưng ai cũng cảm thấy ăn rất ngon. Ngài hỏi Sơ Liệu: "Tại sao Chúa Giêsu lại sống độc thân?" Bà ngơ ngác nhìn. Ðức Cha mới nói "trong kinh Thánh có câu: Chúa Giêsu đi từ "nàng" này qua "nàng" khác, không có "nàng" nào đón tiếp Ngài, nên Ngài cô đơn, vì vậy mà Ngài mới sống độc thân, còn ở đây đón tiếp nồng hậu." Rồi Ngài hỏi "có biết món "sôi ròng" không?" Bà lắc đầu cười. Ðức Cha bảo "sôi ròng" là xong rồi." Chị Tổng hỏi Ðức Cha: "nghỉ thêm một lát nữa hay là tiếp tục đi." Ðức Cha trả lời: "ở đây thì rất tốt, nhưng đi thì tốt hơn". Thế là Cha Con tiếp tục cuộc hành trình vì thời gian rất ít ỏi. Khi mọi người đều lên xe Ðức Cha tiếp tục tạo bầu khí vui vẻ để tránh sự mệt nhọc cho mọi người. Ðức Cha lại đố chị Tổng: "xe-đi-mô-ri-te"? Tất cả được một trận cười vỡ bụng. Ðức Cha lại hỏi mọi người: "Các Sơ đã nghe kể chuyện về cha tuyên uý của nhà dòng chưa?" Mọi người trả lời "chưa", Ðức Cha nói: "chưa nghe thì bây giờ tôi sẽ kể:

Trước năm 1975, Cha tuyên uý làm cha sở tại một xứ nọ, thời đó người ta không cho phép các linh mục dạy Giáo Lý, nhưng Cha vẫn cứ làm. Khi Cha làm thì bị bắt. Bên chính quyền mới nói Cha: Ông giống như con rùa, thế ông có biết con rùa không? Vì con rùa lúc nghe tiếng động thì nó thụt vào, còn khi yên tĩnh thì nó thò đầu ra. Khi chúng tôi làm gắt gao thì ông lại không làm, còn khi chúng tôi làm ngơ im lặng thì ông lại tiếp tục làm. Rồi cứ tiếp tục lần này lần khác Cha cứ bị bắt và bị hỏi như vậy. Vì thế khi Cha tuyên uý kể lai, thì một Cha tặng cho Cha tuyên uý bài thơ này:

Trăm năm trong cõi người ta
Ai ai cũng có thò ra thụt vào.
Vĩ đại như thể nước Tàu.
Ai ai cũng có thụt vào thò ra
Văn minh như thể nước Nga.
Ai ai cũng có thò ra thụt vào.
Bán khai như thể nước Lào
Ai ai cũng có thụt vào thò ra.
Cớ sao ở tại nước ta.
Ông ta lại cấm thò ra thụt vào"

Khi Cha kết thúc bài thơ thì mọi người lại được một trận cười nắc nẻ. Thế là lại tiếp tục lên đường với một tâm trạng rất phấn khởi. Khi lên xe Ðức Cha hỏi: "Các Sơ có biết ở Nha Trang mình có ba điều lạ gì không?" Mọi người điều ngơ ngác không biết gì, Ðức Cha quay lại hỏi chị Tổng: "Chị Tổng cũng không biết à?" Chị Tổng ngơ ngác nhìn. Ðức Cha nói: "ba điều lạ đó là: có một trái Nho nặng 70 kg". Chị Tổng đơn sơ hỏi lại: "Thiệt hả thưa Ðức Cha?" Ðức Cha chỉ vào mình và nói "Chính tôi đây này". Ðiều lạ thứ hai: "có một cây Bút nặng 60 kg và một viên Ngọc cũng nặng 60 kg". Chị đặc trách Chuẩn viện mới thêm: "Dòng Mến Thánh Giá Nha Trang cũng có một cái Bình cũng nặng 70kg, ngay trên xe này cũng có một cây rau Cần nặng 70 kg". Tất cả mọi người tiếp tục được một trận cười no nê. Ði được một quãng, mọi người đều cảm thấy khát nước, nên mọi người cùng giải khát bằng những hộp yomost. Uống xong, Ðức Cha đưa vỏ lại và bảo: "trả lại, không uống đâu."

Niềm vui mỗi lúc được nhân lên trước óc khôi hài dí dỏm của Ðức Cha, vì vậy xe đã đến hạt Cam Ranh lúc nào không hay biết. Bất chợt Cha Cần quay xuống hỏi chị đặc trách Chuẩn Viện: "chị có ngoảnh lại nhìn Ðồng Lác không?". Chị trả lời "Thưa có, thế Cha có nhìn không?". Cha trả lời "có. Chị có nhớ không?". Chị nói "có, nhưng Cha Cần còn nhớ hơn con". Mỗi lần Cha Cần về Ðồng Lác, thì giáo dân bỏ hết công việc để đến với Cha. Khi đó Ðức Cha nói: "Cha Cần về Ðại Chủng Viện hai năm rồi mà vẫn chưa hết lác, cũng may là lác đồng tiền".

Qua chuyến đi với Ðức Cha, Ðức Cha đã giúp chúng con cười nhiều không say xe, tâm hồn phấn khởi, không mệt. Khi về đến nhà dòng, chúng con bảo là thả chúng con ở ngoài đường cũng được, nhưng Ðức Cha bảo: "đã thương thì thương cho trót", và Ðức Cha bảo chúng con "hãy ghi những gì như đã hứa ở trên xe". Bây giờ thì chúng con vâng lời Ðức Cha, không biết Ðức Cha ở trên thiên đàng có mỉm cười mà hát Allêlua không? Chúng con, Hội dòng Mến Thánh Giá Nha Trang rất đau buồn, thương tiếc và kính nhớ Ðức Cha nhiều lắm.

Chị em dòng MTG Nha Trang

Trích Vietnamese Missionaries in Asia